اوزون برون (سوروگا) | ( Starry sturgeon)( Acipenser stellatus)
بلوغ زودتر و دوره تولیدمثل کوتاهتر از مزیتهای مهم اوزون برون در پرورش است در شرایط پرورشی حدود ۵–۶ سالگی به بلوغ میرسد و وزن آن به ۹–۱۲ کیلوگرم میرسد بهدلیل گوشت بسیار مرغوب، خاویار باکیفیت و بازارپسند بودن، از گونههای مهم و پرتقاضا برای پرورش و صادرات محسوب میشود
کلمه ”اوزون بورون“ به معنای ”پوزه بلند“ و این نامگذاری به جهت کشیده و باریک بودن پوزه آن است که بطور میانگین ۶۲ درصد طول سر را تشکیل می دهد و این ویژگی به راحتی آن را از دیگر گونه های خاویاری متمایز می کند. نام لاتین آن (stellatus) به معنای پوشیده شده از خال ها و نیز صفحات استخوانی ستاره ای شکل این گونه می باشد. نام محلی این ماهی در نواحی شمالی ایران به نام تیریج می باشد (تیریج نام گیلکی این ماهی است). یکی از مزیت های پرورش ماهی اوزون بورون (اوزون برون) نسبت به گونه های دیگر تاسماهیان، طول عمر کوتاه تر آن است که درنتیجه طول دوره بلوغ آن نیز کوتاه و سرعت تولیدمثل آن بالاست. این گونه در محیط پرورشی در سن ۵ تا ۶ سالگی بالغ می شود که در این سن وزن متوسط آن ۹ تا ۱۲ کیلوگرم و اندازه آن حدود ۱۲۰ سانتی متر و نسبت خاویار به گوشت در این ماهی به ۱۲ تا ۱۸ درصد می رسد.

ماهی اوزون برون (سوروگا) که یکی از گونه های بسیار مهم و ارزشمند دریای خزر می باشد که از محبوبیت قابل توجهی در داخل و حتی خارج از کشور برخوردار است در حدی که اغلب مردم ایران تمام ماهیان خاویاری را با نام اوزون بورون در بازار می شناسند.صادرات گوشت این گونه خاویاری با تقاضای بسیاری روبروست و کشورهایی ازجمله روسیه خریدار جدی این گونه ماهی خاویاری هستند.گوشت آن بهترین کیفیت را بین ماهیان خاویاری دریای خزر و خاویار آن علیرغم ارزانتر و ریزتر بودن، در صورت عمل آوری مناسب و یک ماه پس از نگهداری، بهترین کیفیت و مزه را دارد.متغیرهای آماری نشان می دهند که تکثیر و پرورش اوزون برون علاوه بر تأمین نیازهای داخلی و خارجی، تأثیر بسزایی در افزایش ذخایر دریایی و جلوگیری از انقراض آن داشته است. هم اکنون بسیاری از مزارع تکثیر و پرورش، این گونه را در برنامه پرورش خود قرار داده اند.

اوزون برون در میان ماهیان خاویاری بومی دریای خزر پایینترین سن رسیدگی جنسی و خاویاردهی را دارد. این گونه پرورشی به علت خاویار خوب و گوشت بازارپسند در کنار فیل ماهی در مزارع پرورشی ماهیان خاویاری پرورش داده میشود.
از نظر فنی و اقتصادی، اوزونبرون (سوروگا) بهدلیل رشد مناسب، رسیدگی جنسی زودتر نسبت به بسیاری از تاسماهیان، کیفیت مطلوب گوشت و قابلیت تولید خاویار با ارزش تجاری، جایگاه ویژهای در آبزیپروری خاویاری دارد. پوزه کشیده و ویژگیهای ریختشناختی متمایز، این گونه را بهراحتی قابل شناسایی میکند و قابلیت پرورش آن در سامانههای متراکم و بازچرخانی آب، امکان مدیریت بهتر منابع و افزایش بهرهوری را فراهم میسازد. از سوی دیگر، تکثیر و پرورش کنترلشده اوزونبرون میتواند ضمن تأمین بخشی از تقاضای بازار برای گوشت و خاویار، در کاهش برداشت از ذخایر طبیعی، حفظ تنوع ژنتیکی و پشتیبانی از برنامههای بازسازی ذخایر تاسماهیان نقش مهمی ایفا کند.
